Quyền và nghĩa vụ của người thuê nhà theo quy định mới nhất

1. Quy định về quyền của người đi thuê nhà

1.1 Bảo đảm giá trị sử dụng của tài sản thuê

Quyền cơ bản nhất của bên thuê được quy định tại Điều 477, Bộ luật Dân sự 2015 là quyền được bảo đảm giá trị sử dụng của tài sản thuê. Bên cho thuê có trách nhiệm duy trì tài sản thuê ở trạng thái tốt nhất, đúng như thỏa thuận ban đầu và phù hợp với mục đích sử dụng trong suốt thời gian hợp đồng.

- Trách nhiệm bảo trì và sửa chữa: Bên cho thuê phải chịu trách nhiệm sửa chữa các hư hỏng hoặc khuyết điểm của tài sản, trừ những hư hỏng nhỏ theo tập quán bên thuê tự sửa.

- Biện pháp xử lý khi tài sản xuống cấp: Nếu tài sản thuê bị giảm giá trị sử dụng mà không phải do lỗi của bên thuê, bên thuê có quyền yêu cầu phía cho thuê thực hiện một trong những biện pháp sau:

Thực hiện việc sửa chữa ngay lập tức.
Giảm tương ứng giá thuê.
Đổi sang một tài sản khác thay thế.
Đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê nhà và yêu cầu bồi thường thiệt hại (trong trường hợp tài sản không thể sửa chữa và mục đích thuê không còn đạt được).

- Quyền tự sửa và thanh toán lại: Nếu bên cho thuê chậm trễ hoặc không tiến hành sửa chữa sau khi đã được thông báo, bên thuê có quyền tự tổ chức sửa chữa với chi phí hợp lý. Sau khi hoàn thành, bên thuê phải thông báo và có quyền yêu cầu bên cho thuê hoàn trả các chi phí đã bỏ ra.

Người đi thuê nhà có quyền bảo đảm giá trị sử dụng của tài sản thuê (Nguồn ảnh: Sampson Realty Group)

1.2 Bảo đảm quyền sử dụng tài sản

Theo Khoản 1 Điều 478, Bộ luật Dân sự 2015, bên cho thuê phải có trách nhiệm bảo đảm quyền sử dụng tài sản ổn định cho bên thuê. Điều này đồng nghĩa với việc bên cho thuê phải đảm bảo người thuê được sử dụng tài sản một cách an toàn, liên tục, không bị can thiệp trái phép hoặc bị gián đoạn do các tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu tài sản.

Ngoài ra, người thuê nhà còn có các quyền khác bao gồm:

Được yêu cầu bên cho thuê giao nhà đúng cam kết và cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ về tài sản.
Trong trường hợp chủ sở hữu thay đổi (chủ nhà bán nhà), bên thuê được tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận với chủ cũ, trừ khi có thỏa thuận khác.
Được đổi nhà hoặc cho thuê lại một phần hoặc toàn bộ tài sản nếu được bên cho thuê đồng ý bằng văn bản.

Người đi thuê nhà có quyền bảo đảm quyền sử dụng tài sản (Nguồn ảnh: The Low Incomes Tax Reform Group)

1.3 Đơn phương chấm dứt hợp đồng

Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng là một công cụ pháp lý quan trọng bảo vệ người thuê nhà khi quyền lợi bị xâm phạm.

Tranh chấp quyền sở hữu: Theo Khoản 2 Điều 478, Bộ luật Dân sự 2015, nếu xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu tài sản thuê khiến bên thuê không thể sử dụng tài sản một cách ổn định, bên thuê có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Yêu cầu bồi thường: Đồng thời với việc chấm dứt hợp đồng, bên thuê còn có quyền yêu cầu bên cho thuê bồi thường thiệt hại đã phát sinh do việc không thể sử dụng tài sản ổn định.

1.4 Sửa chữa và làm tăng giá trị tài sản

Theo Khoản 2 Điều 479, Bộ luật Dân sự 2015, người thuê nhà được pháp luật công nhận quyền tu sửa, cải tạo hoặc làm tăng giá trị của tài sản thuê, với điều kiện:

Việc tu sửa hoặc nâng cấp phải được sự đồng ý bằng văn bản của bên cho thuê.
Nếu việc tu sửa này làm tăng giá trị tài sản, bên thuê có quyền yêu cầu bên cho thuê hoàn trả các chi phí hợp lý đã bỏ ra khi hợp đồng kết thúc.

Bên thuê nhà có quyền sửa chữa và làm tăng giá trị tài sản (Nguồn ảnh: Taxback)

2. Quy định về nghĩa vụ của người thuê nhà

2.1 Bảo quản tài sản thuê

Nghĩa vụ đầu tiên của bên thuê là bảo quản tài sản thuê một cách cẩn thận. Theo Khoản 1, Điều 479 Bộ luật Dân sự 2015, bên thuê có trách nhiệm:

Bảo dưỡng và Sửa chữa nhỏ: Thực hiện việc bảo dưỡng định kỳ và các sửa chữa nhỏ cần thiết để giữ tài sản trong tình trạng tốt.
Bồi thường thiệt hại: Nếu tài sản bị mất mát hoặc hư hỏng do lỗi cố ý hoặc vô ý của bên thuê, bên thuê phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Miễn trách nhiệm hao mòn: Tuy nhiên, bên thuê không phải chịu trách nhiệm về sự hao mòn tự nhiên của tài sản phát sinh trong quá trình sử dụng thông thường.

2.2 Sử dụng tài sản thuê đúng công dụng, mục đích

Người thuê nhà phải sử dụng tài sản thuê theo đúng công năng và mục đích đã thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng.

Tuân thủ mục đích sử dụng: Ví dụ, nếu hợp đồng ghi rõ là thuê để ở, bên thuê không được tự ý chuyển đổi sang mục đích kinh doanh, sản xuất, hoặc làm kho mà không có sự chấp thuận bằng văn bản của bên cho thuê (Điều 480 BLDS 2015).
Hậu quả vi phạm: Nếu bên thuê vi phạm quy định này, bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng ngay lập tức và có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh.

>> Xem thêm: Chấm dứt hợp đồng thuê nhà trước thời hạn

Bên thuê có nghĩa vụ sử dụng tài sản thuê đúng công dụng, mục đích (Nguồn ảnh: Investopedia)

2.3 Trả tiền thuê nhà hằng tháng

Nghĩa vụ cốt lõi của người thuê nhà là thanh toán tiền thuê đầy đủ và đúng thời hạn đã cam kết (Điều 481 BLDS 2015).

Thời hạn thanh toán: Nếu các bên không thỏa thuận rõ về thời hạn trả tiền, thời hạn sẽ được xác định theo tập quán của địa phương. Nếu tập quán không xác định được, bên thuê sẽ phải thanh toán toàn bộ tiền thuê khi trả lại tài sản.
Chế tài vi phạm: Nếu các bên thỏa thuận trả tiền thuê theo kỳ hạn (ví dụ: hàng tháng), bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu bên thuê không thanh toán tiền thuê liên tục trong ba kỳ liên tiếp, trừ khi có thỏa thuận hoặc quy định khác của pháp luật.

2.4 Trả lại tài sản

Khi hợp đồng thuê chấm dứt, người thuê nhà có nghĩa vụ trả lại tài sản theo đúng quy định tại Điều 482 Bộ luật Dân sự 2015:

Tình trạng trả lại: Tài sản thuê phải được trả lại trong tình trạng tương tự như khi nhận, trừ đi sự hao mòn tự nhiên. Nếu giá trị tài sản giảm sút ngoài mức hao mòn tự nhiên, bên cho thuê có quyền yêu cầu bồi thường.
Xử lý chậm trả: Trong trường hợp chậm trả tài sản, bên thuê phải trả tiền thuê cho thời gian chậm trả, đồng thời chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại và tiền phạt vi phạm (nếu có thỏa thuận). Đặc biệt, bên thuê phải chịu mọi rủi ro xảy ra đối với tài sản thuê trong suốt thời gian chậm trả này

Tài sản thuê phải được trả lại trong tình trạng tương tự như khi nhận (Nguồn ảnh: Student Accommodation Zone)

Hy vọng qua những thông tin mà Trọ mới đã chia sẻ trong bài viết trên, bạn sẽ nắm được các quyền và nghĩa vụ của người thuê nhà, từ đó tránh được những tranh chấp không đáng có với bên cho thuê. Đừng quên theo dõi trang của chúng tôi để cập nhật thêm những tin tức mới nhất về phòng trọ, nhà nguyên căn, căn hộ và ký túc xá!

>> Các bài viết liên quan: